03155224868

خانه تاریخی تاج خانه تاریخی تاج

دیگر علمای کاشانی

ديگر بزرگان و مشاهیر کاشان

 

1- آخوند کاشی

 

ملاّ محمّد جوشقاني معروف به آخوند كاشي از فقيهان و حكيمان بزرگ عصر قاجار است كه در اصفهان سكونت داشت و از معاصران و دوستان جهانگيرخان قشقايي بود. وي سالها در مدرسة جدّة كوچك و سپس در مدرسة صدر به تدريس پرداخت و شاگردان زيادي از محضر اين شخصيّت برجسته بهره‌مند شدند.

ملاّّ محمّد در كاشان هندسه و رياضي را از حاج ملاّ محمّدحسين نطنزي و فلسفه و حكمت را از حاج ملاّ محمّدحسن نطنزي (عبد عليشاه) فرا گرفت. همچنين به ديگر استاد او ميرزا محمّد رضا قمشه‌اي بايد اشاره كرد.

 

واقعات اتّفاقيه در روزگار (ذيحجّه 1326 هـ .ق در هجوم به مدرسة صدر)

در مدرسة صدر اصفهان، يك مدرّس صد ساله! داريم كه گويا به اين علم و فعل كمتر كسي ديده شده. نگارنده (محمّدمهدي شريف كاشاني) مدَتها در حوزة او تلمّذ نموده‌ام. آدم خوبي است. تأهّل اختيار ننموده، تمام عمرش را به تدريس گذارنيده است. اسمش همه جا معروف و مشهور است و همه كس اسم آخوند ملاّ محمّد كاشاني را شنيده مي‌باشد. اين پيرمرد صد ساله! را با تفنگ مي‌زنند

 

نگاه كنيد به:

تذكرة القبور، سيّد مصلح الدّين مهدوي، ص 6 تا 7

-  مقدّمة ديوان عبدعليشاه، ص 10

-  سيماي كاشان، ص 165 تا 166

-  چراغ تجربه، جعفر پژوم، ص 399، 654 و 658

-  شرح حال رجال ايران, ج 3 ص 237

-  مشاهير كاشان، ص 18

 


 

2- آيت الله العظمي غروي

 

آيت الله العظمي محمّد غروي كاشاني از علماي بزرگ معاصر كه در تهران سكونت داشت به سال 1314 هـ . ق برابر با 1275 هـ . ش در بيت علم و فقاهت ديده به جهان هستي گشود. پدرش حاج ملاّ محمّدحسين نطنزي حاكم شرع كاشان بود.

وي قبل از اين كه به سنّ 9 سالگي برسد پدر خود را از دست داد و سرپرستي او را مادرش كه فرزند يكي از بازرگانان سرشناس كاشان بود به عهده گرفت.

مشارّاليه تحصيلات مقدّماتي را در كاشان آغاز كرد و صرف و نحو را از آخوند ملاّ محمّدحسن نحوي (متوفّي 1340 هـ . ق) فرا گرفت و بعد براي كسب علوم ديني در جلسات درس ملاّ حبيب‌الله شريف شركت جست

وي پس از چندي براي طيّ مدارج بالاتر رهسپار اصفهان شد و پاي درس علمايي چون: آخوند ملاّ محمّد كاشاني، آقا سيّد مهدي دُرچه‌اي وميرزا احمد نشست و با اندوخته‌اي وافر از فلسفه، حكمت، رياضي، فقه و اصول به زادگاه خود بازگشت و براي بار دوّم در جلسات درس و بحث ملاّ حبيب الله شريف شركت نمود.

معظّم له در سال 1341 هـ . ق برابر با 1301 هـ .ش عازم نجف اشرف گرديد و چهارده سال در آن ديار از محضر: ميرزا محمّدحسين نائيني، سيّد ابولحسن موسوي اصفهاني، شيخ ضياء الدّين عراقي و شيخ اسد الله زنجاني بهره‌ها برد و موفّق به اخذ اجازة اجتهاد گرديد و همچنين نجوم را از شمس تبريزي از علماي مقيم نجف آموخت.

آيت الله غروي يكي دو سال آخر اقامت خود در نجف دچار بيماري ريوي شد و با شدّت آن، توان ماندن خود را در آن ديار از دست داد، به ناچار با تجويز پزشك معالج براي تغيير آب و هوا، با وجود آن كه استادانش به وي تكليف ماندن در حوزة علمية نجف نموده بودند در خرداد 1314 اين شهر را به قصد كاشان ترك كرد. مشارّاليه چند سالي در كاشان بود و سپس به مشهد مقدّس روي آورد و مدّت دو سال آنجا بود و بعد از آن به كاشان مراجعت كرد و به ارشاد خلق و رفع مشكلات آنان و تعليم و تدريس اشتغال مي ورزيد تا اين كه در سال 1329 هـ .ش به تهران رفت و در آنجا سكونت اختيار كرد.

آيت الله غروي خانه‌اي محقّر در جنوب تهران داشت كه اين منزل پايگاهي سياسي، ديني، علمي و ادبي براي روحانيان، استادان، دانشجويان، شاعران و بازاريان و ديگر طبقات جامعه محسوب مي‌شد.

معظّم له گذشته از آن كه در فقه و اصول و كلام و ديگر علوم شرعي كم نظير بود، حكمت و رياضي و ادبيّات تازي و فارسي را نيكو مي‌دانست و به راز و رمز آن وقوفي كامل داشت. خطّش زيبا و در نگارش قلمش شيوا بود و در ترسّل به شيوة قائم مقام مي‌نوشت. محفوظاتش بسيار بود به گونه‌اي كه سوره‌ها و آيات بسياري از قرآن مجيد و خطبه‌هاي نهج البلاغه را در لوح خاطر داشت و اشعار فراواني از شعراي عرب و عجم از متقدّم تا متأخّر مي‌دانست و به تناسب در سخنراني و كلام از آنها بهره مي‌جست، سخنش شيرين و محفلش گرم بود. در عين فقاهت ذوقي عارفانه و طبعي شاعرانه داشت و در خور مقال گاهي بيتي مي‌سرود و مثنوي مولانا را حافظ و به دقايق عرفاني آن آگاه بود و با شعر سعدي و حافظ انسي تمام داشت.

آيت الله غروي مردي وارسته و عالمي پرهيزگار و روشنفكر و بسيار فروتن بود زندگي ساده‌اي داشت و امرار معاشش از راه اندك اجاره‌اي بود كه از بازماندة املاك پدريش در كاشان حاصل مي‌شد. وي با وجودي كه وجوه شرعي بسياري در اختيار داشت، ديناري از آن به مصرف شخصي خود نمي‌رسانيد و در پرداخت اين وجوه شرعي هم دقّت بسياري داشت كه گيرنده در خور استحقاق باشد چنانچه تشخيص مي‌داد كه گيرنده استحقاقي ندارد، در حدّ امكان از وجهي كه از آن خود بود به وي مي‌داد و يا از ديگران براي او ياري مي‌خواست. او به قلم و درم مشكل‌گشاي خلق بود و در اين راه تا توان داشت از پاي نمي‌نشست. شاهد گفتار ما، قسمتهايي از سخنان حاج شيخ محمّد شريف رازي است:

«... آيت الله غروي دانشمندي جامع و عالمي بارع و مجتهدي جامع الشّرايط و داراي معقول و منقول و حاوي فروع و اصول و اديبي كامل  و از نوادر عصر به شمار مي‌رود. درب منزلش به روي همگان باز و در سخاوت و عطا ممتاز، و در استخاره با قرآن مجيد و فهم مراد مردم از قرآن و توضيح دادن خير و شرّ مقاصد مشارّ بالبنان...

محضري شيرين و منطقي نمكين و طبعي روان و ذوقي فراوان و اشعار بسياري در مواعظ و مدايح وغيره دارد. بسياري از شعراي كاشان و تهران وي را ستوده و قصايدي در مناقب او سروده اند ... روزهاي جمعه در منزلش مجلس تبليغ منعقد و عموم طبقات و بالاخص علماء تهران و غيره شركت نموده، و از بيانات گويندگان ماهر و بالاخص مطالب سودمند و علمي معظّم له استفاده مي‌نمايند. خاطراتي عجيب از فداكاريها و مبارزات آن جناب با منكرات دارم و چند شبانه روز در يكي از حوادث در خدمتشان بوده‌ام

آيت الله غروي در پنجم آذر 1357 برابر با 25 ذيحجّة الحرام 1398 در بيمارستان جم تهران درگذشت، جامعة روحانيّت تهران با وجود حكومت نظامي مراسم تشييع جنازة ايشان را صبح روز سه شنبه 7 آذر ماه اعلام كرد. در اين مراسم مأموران براي متفرّق كردن جمعيّت تيراندازي نمودند و در نتيجه سه نفر شهيد و چند تن مجروح شدند؛ در عصر همان روز پيكر آن عالم مبارز به كاشان انتقال يافت و پس از تشييع بي سابقه‌اي در اين شهر ـ با وجود مخالفت و عدم رضايت مأموران حكومتي ـ در مقبرة خانوادگي پدرش مقابل بقعة ملاّمحسن فيض به خاك سپرده شد.

آيت الله غروي به خاطر غيبت ميرزا حسن ناصري و نيامدن به منزلش، اين شعر را براي او سروده است:

فرزندان آيت الله غروي: حسين حجّت‌زاده (فرهنگي ـ پدر بزرگ مادري نويسنده)، زهرا حجّت‌زاده (وفات 1355 هـ .ش ـ مادر بزرگ پدري مؤلّف)، انسية حجّت زاده (وفات 1363 هـ .ش) ، دكتر وحيدة غروي كاشاني و حميدة غروي كاشاني

 

نگاه كنيد به:

-  زندگي نامة آيت الله غروي كاشاني

-  نغمة دل (مجموعة اشعار دربارة آيت الله غروي و بستگان ايشان)، افشين عاطفي

تذكرة الشّعراء امامت، ص 224 تا 225

-  زندگاني سردار كابلي، غلامرضا كيوان سميعي، ص 243

نهضت روحانيون ايران، ج 2 ص 327 تا 331 و ج 3 ص 209

شرح مختصري از زندگي آيت‌الله غروي از نشريّات حزب جمهوري اسلامي

-  تاريخ انقلاب ايران، ص 79

-  سيماي كاشان، ص 177 تا 179

عزاداري سنّتي شيعيان، ج اوّل ص 788 تا 795

-  شرح احوال و آثار ملاّ مهدي نراقي ... و خاندان ايشان، ص 437 تا 442

 

3- آيت الله العظمي مدني

 

آيت الله العظمي حاج آقا رضا مدني كاشاني فرزند ملاّ عبد الرّسول مدني، از علماي بزرگ معاصر است كه در تاريخ 23 محرّم الحرام 1321 در كاشان ديده به جهان هستي گشود.

وي تحصيلات مقدّماتي و سطح را در كاشان نزد پدر خود ملاّ عبد الرّسول، حاج شيخ محمود نجفي تبريزي، سيّد محمّد علوي بروجردي و جدّ مادريش ملاّ حبيب الله شريف به پايان برد.

آيت الله مدني در حدود سال 1340 هـ . ق به همراه چند نفر از دوستانش از جمله آقا مهدي فاضل نراقي به قم رفت و در آنجا از محضر حاج شيخ عبد الكريم حائري يزدي كسب فيض كرد و همچنين در جلسات درس و بحث عدّه‌اي ديگر از علما شركت جست تا اين كه از حاج شيخ عبد الكريم حائري در سال 1345 هـ . ق موفّق به اخذ اجازة اجتهاد گرديد. لازم به ذكر است كه اين اجازه را سيّد ابوالحسن اصفهاني و آقا ضياء الدّين عراقي تأييد و مهر كرده‌اند.

آيت الله مدني سالها در كاشان به وظايف روحانيّت مشغول و در مدرسه و مسجد ميان‌چال به نماز جماعت مي‌پرداخت و به تدريس اشتغال داشت.

مشارّ اليه در كار تأليف و تصنيف كوشا بود و آثاري از خود بر جاي نهاد كه نشان دهندة قدرت استنباط در مسائل فقهي است.

 

آثار چاپ شدة معظّم له:

·    براهين الحج للفقهاء و الحجج (4 جلد)

·    تعليقة شريفة علي بحث الخيارات و الشروط

·    القصاص للفقهاء و الخواص

·    كتاب الدّيات

·    كشف الاستار عن حكم المغرب و الاستتار

·    فرايض المقلّدين (رسالة عمليّه)

·    كتاب الخلافة

·    كشف الحقائق في الردّ علي الزّنديق و المنافق

·    رساله در اصول مذهب تشيّع

·    مناسك حج

·    كفاية روية الهلال في البلاد البعيدة

·    آل محمّد كيست؟

·    رساله در ولايت  فقيه

·    حجابيّه

·    و

آيت الله مدني در پنجم تير ماه 1371 برابر با 24 ذيحجّه 1412 بدرود زندگي گفت، مدفن وي در آرامگاه

خانوادگي در زيارت پنجه شاه كاشان است.

 

پسران وي:

 حجّة الاسلام حاج محمّدتقي مدني

 و مهندس مهدي مدني

 

نگاه كنيد به:

·    فروغ فقاهت (زندگينامة آيت الله مدني) تأليف احمد شريف

·    آئينة دل (مجموعه سروده‌هاي آيت الله مدني)، با مقدّمه سيّد محمّد راستگو

·    تذكرة الشّعراء امامت، ص 219

·    گنجينة دانشمندان، ج 6 ص 260 تا 262

·    سيماي كاشان، ص 181 تا 182

·    خورشيد علم (در رثاي آيت الله مدني) به كوشش سيّد علي اصغر صائم

·    عزاداري سنّتي شيعيان، ج اوّل ص 764 تا 769

·    ميراث ماندگار (كيهان فرهنگي شمارة 4- 1366) ص 39 و 49تا 54 تاریخ ارسال: 1348/10/11
تعداد بازدید: 144

ارتباط با ما


خانه هنرمندان کاشان - خانه تاریخی تاج

آدرس : کاشان .خیابان علوی. خانه تاریخی تاج

شماره تماس : 03155224868

طراحی و تولید: ایده پرداز طلوع